عنصر روانی قتل عمد در قانون جدید

عنصر روانی قتل عمد در قانون جدید

عنصر معنوی قتل عمد
عنصر روانی قتل عمد
عناصر قتل عمد
قتل عمدی در قانون مجازات اسلامی 1392
عنصر روانی قتل عمدی در قانون مجازات 1392
عنصر روانی قتل عمدی در قانون مجازات اسلامی
عنصر روانی قتل عمدی در قانون جدید

رفتن به سایت اصلی

دانلود مقاله کارشناسی ارشد رشته حقوق جزا و جرم شناسی

عنصر روانی قتل عمد در قانون جدید

 

 

 

 

چکیده

یکی از عناصر اصلی تشکیل‌دهنده‌ی قتل عمد، عنصر معنوی یا روانی است. درواقع، تفکیک قتل عمدی از غیرعمدی در عنصر معنوی آن‌هاست که دارای اجزای مختلفی از قبیل سوء‌نیت عام (عمد در رفتار یا قصد فعل) و سوء‌نیت خاص (عمد درنتیجه یا قصد نتیجه) است. مقاله حاضر ضمن تبیین عنصر معنوی قتل عمد، علم و اراده را به‌عنوان مهم‌ترین و مبنایی‌ترین اجزاء عنصر معنوی قتل عمدی و نیز جایگاه و نقش علم و اراده در تحقق قتل عمدی و شقوق مختلف آن را تحلیل می‌نماید. مقاله نتیجه‌گیری می‌کند که قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 اگرچه در مقایسه‌ با قوانین قبلی از نوآوری‌هایی برخوردار است، ولی همچنان با کاستی‌هایی روبه­روست و ضرورت توجه به ترک فعل در قتل عمد، تصریح بر قصد فعل واقع‌شده بر مجنی‌علیه به‌عنوان احراز عمد در جنایت، ضرورت توجه به ارادی بودن رفتار مرتکب در جنایت قتل عمد و نیز ضرورت تفکیک بین قتل با سبق تصمیم و قتل بدون سبق تصمیم ازجمله مسائلی است که باید درباره آن‌ها چاره‌اندیشی شود

 

 

 

کلیدواژه ها:

عنصر معنوی

قتل عمدی

قصد

نوعاً کشنده

جنایت مقصود

 

 

 

 

– مقدمه

قتل نفس از بزرگ‌ترین صدمات بدنی است که علیه بشر اتفاق می‌افتد و ازجمله جرایمی است که همیشه منفور بوده و از قدیم‌الایام، بشر در مقابل قتل واکنش و عکس‌العمل شدیدی نشان داده است. علمای حقوق کیفری وقتی جرم را بر مبنای شدت و ضعف طبقه‌بندی می‌نمایند، قتل در صدر آن قرار می‌گیرد. در حقوق اسلام، قتل نفس از بزرگ‌ترین گناهان محسوب می‌شود، به‌طوری‌که در آیه‌ی 32 سوره‌ی مائده در قرآن کریم، کشتن انسان بی‌گناه معادل کشتن تمام انسان‌ها تلقی شده است. ازاین‌رو از قدیم‌الایام در نظام‌های حقوقی مختلف مجازات‌های سنگینی برای مرتکبان این دسته جرایم پیش‌بینی‌شده است.

 

سلب حقوق و آزادی افرادی که به‌عنوان مجرم شناخته می‌شوند، در گام نخست، مستلزم قابلیت سرزنش آن‌هاست و پایه‌ی اصلی این قابلیت، احراز عنصر معنوی است. ضعف در شناخت این مقوله و درنهایت حکم به محکومیت یا برائت اشخاص، از معضلاتی است که نظام قضایی ما با آن مواجه است که ریشه‌ی آن را باید در پژوهش و آموزش جستجو کرد.

عنصر روانی شکل‌دهنده‌ی رابطه‌ی مجرم و جرم است و به‌تبع آن، واکنش کیفری جرم متأثر از این رابطه است. وجود مفهوم عمد و غیرعمد به‌عنوان اوصاف جرایم، وابستگی تام باوجود عنصر روانی و چگونگی این عنصر دارد. البته ارتکاب عمل مجرمانه، به‌خودی‌خود دلیل وجود عنصر روانی نیست و در مواردی باوجودآنکه عمل مجرمانه ارتکاب می‌یابد، قانون مرتکب را به خاطر فقدان قصد جنایی یا مسئولیت کیفری قابل‌تعقیب نمی‌داند؛ زیرا هر انسانی نتایج و عواقب نامطلوب جرمی که از روی درک، اختیار، اراده و عمد مرتکب شده است را به دوش می‌کشد و از طرفی مرتکب تنها در صورتی ازنظر کیفی مسئول قلمداد می‌شود که توانایی و اهلیت درک اعمال و رفتار خود را داشته باشد و به عبارتی قادر به فهم ماهیت اعمال و اوضاع‌واحوال بوده، عواقب عمل خود را سنجیده و توانایی کنترل رفتار خود را داشته باشد.

 

براین اساس، قتل‌ها دارای دلایل گوناگون و اشکال مختلف‌اند و چنانکه می‌دانیم بر اساس نصوص فقهی و قانونی، تحقق کمّی و کیفی عنصر روانی در قتل‌ها، متضمن واکنش‌های کیفری متفاوت است. این واکنش در نظام کیفری ایران در قتل عمد موجب قصاص و در قتل غیرعمد موجب دیه است.چنانکه ملاحظه می‌شود، عنصر روانی ماهیت‌ساز است؛ بنابراین رسیدن به شناختی دقیق از چیستی عنصر روانی و اشکال تحققی و عینی آن، راهبرد ضروری است تا نوع قتل از جهت عمدی و غیرعمدی و شقوق آن مشخص شود. در چیستی و ماهیت عنصر معنوی آنچه در نصوص فقهی و قانونی محوریت دارد، مفهوم قصد است. به نظر می‌رسد با تبیین قصد و ابعاد آن بتوان جرایم عمدی و در ما نحن فیه قتل عمدی را از غیرعمدی جدا ساخت.

مسئولیت کیفری دربردارنده‌ی سه جزء بلوغ، عقل و اختیار است. پس قتل عمدی، جرمی است که شخص بالغ و عاقل و مختار انجام داده باشد و قانون‌گذار نیز در تقنین مواد مربوط به موضوع پژوهش (مواد 289 به بعد) قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 جهت رسیدن به‌عنوان عمد، شاخص‌های فوق را لحاظ کرده است. به‌عنوان‌مثال بند «الف» ماده‌ی 290 و بندهای «ب» و «پ» و «ت» با لحاظ تبصره‌های 1 و 2 همین ماده نیز حاکی ازلحاظ شاخص‌های عقل و اختیار و آگاهی است. نظر به این‌که درگذر تاریخ بنا به‌ضرورت تحولاتی در قانون مجازات اسلامی صورت می‌گیرد، نگارنده درصدد مطالعه‌ و بررسی عنصر معنوی قتل عمدی و نقش عنصر معنوی دربازشناسی نوع قتل از جهت عمدی و غیرعمدی و شقوق آن است و در این پژوهش ضمن تعریف مفاهیم عملیاتی تحقیق، به اجزاء عنصر معنوی قتل عمدی پرداخته و نقش علم و اراده را در تحقق قتل عمدی تشریح و تبیین می‌نماید.

 

به همین جهت مهم‌ترین سؤالات این پژوهش آن است که اجزاء تشکیل‌دهنده‌ی عنصر معنوی قتل عمدی در حقوق ایران کدم‌اند؟ آیا علم به نوعاً کشنده بودن فعل بدون قصد فعل نسبت به مجنی‌علیه موجب تحقق عمد در قتل می‌شود یا خیر؟ آیا اراده به‌تنهایی نیت مجرمانه را محقق می‌سازد و نیاز به همراهی عامل دیگری دارد؟ در پاسخ به سؤالات فوق این فرضیه‌ها مطرح است که: اجزاء تشکیل‌دهنده‌ی عنصر معنوی قتل عمدی در حقوق ایران، آگاهی و توجه به موضوع جنایت، قصد فعل و قصد نتیجه است. علی­رغم علم به نوعاً کشنده بودن فعل، بدون قصد فعل نسبت به مجنی‌علیه، قتل عمدی تحقق نمی‌یابد. همچنین تمامی رفتارهای ارادی در اصل رفتارهای عمدی هستند؛ زیرا اراده جز با شعور و آگاهی و با تصور یک فعل و دستور ذهن بر ارتکاب آن توسط اعضاء به وجود نمی‌آید.

 

 

فهرست مطالب

عنصر معنوی قتل عمدی در قانون مجازات اسلامی مصوب 1392

چکیده

کلیدواژه ها

مقدمه

2- واژه‌شناسی

2-1- عنصر معنوی

2-2- قتل عمد

3- اجزاء عنصر معنوی قتل عمدی

3-1- علم

3-1-1-1- علم به انسان بودن

3-1-1-2- زنده‌بودن

3-1-1-3- محقون‌الدم بودن مقتول

3-1-2- انواع وسیله

3-1-2-1- نوعاً کشنده

3-1-2-1-1- رفتار نوعاً کشنده مطلق

3-1-2-1-2- رفتار نوعاً کشنده‌ی نسبی

3-1-2-2- نادراً کشنده

3-1-3- علم به وضعیت خاص مجنی‌علیه

3-1-3-1- علم به وضعیت جسمانی

3-1-1- وضعیت‌های ظاهری مجنی‌علیه

3-1-2- وضعیت درونی مجنی‌علیه

3-1-2-1- مواردی که علم مرتکب ضروری است

3-1-2-2- مواردی که علم مرتکب ضروری نیست

3-1-3-2- علم به موقعیت مکانی و زمانی

3-2- اراده و نقش آن در رکن روانی قتل عمدی

3-2-1- مفهوم و مراحل تکوین اراده

نتیجه‌گیری

منابع

 

صورخیال در ادبیات فارسی با تاکید بر شاهنامه‌ فردوسی

صورخیال در ادبیات فارسی با تاکید بر شاهنامه‌ فردوسی شاهنامه‌ فردوسی صورخیال در شاهنامه‌ فردوسی جلوه رنگها در شاهنامه مجاز در شاهنامه تشبیه در شاهنامه استعاره در شاهنامه صورخیال در ادبیات فارسی با تاکید بر شاهنامه‌ فردوسی دانلود پایان نامه…

پرسشنامه بررسی رابطه ریسک زنجیره تامین و اعضای زنجیره تامین

پرسشنامه بررسی رابطه ریسک زنجیره تامین و اعضای زنجیره تامین پرسشنامه زنجیره تامین پرسشنامه اعضای زنچیره تامین پرسشنامه ریسک زنجیره تامین پرسشنامه رابطه ریسک زنجیره تامین واعضای زنچیره تامین رفتن به سایت اصلی دانلود پرسشنامه پایان نامه رشته مدیریت پرسشنامه بررسی رابطه ریسک زنجیره…

پایان نامه بررسی ادبیات کودک در عراق

پایان نامه بررسی ادبیات کودک در عراق کلمات کلیدی : پایان نامه ادبیات کودک شعر کودکان در کشور عراق نمایش کودکانه در کشور عراق  پایان نامه ارشد ادبیات کودک و نوجوان ادبیات کودک در ادبیات معاصر عربی سیر تاریخی ادبیات کودک در…

جزوه ریاضیات مهندسی پیشرفته 1

جزوه ریاضیات مهندسی پیشرفته 1 کلمات کلیدی : جزوه ریاضیات مهندسی پیشرفته 1 رفتن به سایت اصلی جزوه ریاضیات مهندسی پیشرفته 1 129 صفحه pdf فهرست مطالب: حساب تغییرات / ضرائب لاگرانژ / اختلالات جبری و غیر جبری / معادلات…

پیش شرط های اعمال موثر مجازات های جایگزین حبس و قواعد مشترک ناظر بر آن

پیش شرط های اعمال موثر مجازات های جایگزین حبس و قواعد مشترک ناظر بر آن مجازات های جایگزین حبس مجازاتهای جایگزین حبس طبق قانون جدید مجازاتهای جایگزین حبس در قانون مجازات اسلامی مجازات های جایگزین حبس در ایران پایان نامه…

پرسشنامه سازگاری زن و شوهر با نمره گذاری، روایی و پایایی

پرسشنامه سازگاری زن و شوهر با نمره گذاری، روایی و پایایی کلمات کلیدی : مقیاس سازگاری زن و شوهر پرسشنامه سازگاری زن و شوهر پرسشنامه سازگاری زناشویی پرسشنامه سازگاری زناشویی اسپینر پرسشنامه سازگاری زناشویی das پرسشنامه سازگاری زناشویی داس دانلود…

پرسشنامه عمومی ارضای نیازهای روانشناختی پایه گانیه 2003

پرسشنامه عمومی ارضای نیازهای روانشناختی پایه گانیه 2003 کلمات کلیدی : پرسشنامه ارضای نیازهای پایه مقياس عمومی ارضای نیازهای پایه پرسشنامه ارضای نیازهای روانشناختی پایه پرسشنامه عمومی ارضای نیازهای پایه گانیه 2003 پرسشنامه ارضای نیازهای روانشناختی پایه 21 سوالی نمره…

پایان نامه کارشناسی ارشد حسابداری بانکی با عنوان حجم معامله بعنوان نماینده ای برای سایراطلاعات دررابطه بین سود و بازده

پایان نامه کارشناسی ارشد حسابداری بانکی با عنوان حجم معامله بعنوان نماینده ای برای سایراطلاعات دررابطه بین سود و بازده حجم معامله رابطه سود و بازده دانلود پایان نامه حجم معامله حجم معامله بعنوان نماینده ای برای سایراطلاعات دررابطه بین…

بررسی سیلاب و سایر ویژگیهای هیدرولوژیکی در حوضه شهری

بررسی سیلاب و سایر ویژگیهای هیدرولوژیکی در حوضه شهری توسعه شهری آبراهه های مخاطره آمیز مخاطرات سکونتگاههای شهری برآورد مخاطرات ژئومورفولوژیکی آبراهه شناخت و بررسی رفتارهای آبراهه ای در حوضه شهری بررسی سیلاب و سایر ویژگیهای هیدرولوژیکی در حوضه شهری…

پرسشنامه فساد اداری در سازمان و ارائه چارچوبی جهت کاهش آن

پرسشنامه فساد اداری در سازمان و ارائه چارچوبی جهت کاهش آن پرسشنامه کاهش فساد اداری پرسشنامه راهکارهای کاهش فساد اداری پرسشنامه عوامل موثر بر کاهش فساد اداری پرسشنامه راه های کاهش فساد اداری پرسشنامه فساد اداری پرسشنامه فساد اداری مالی…

پاورپوینت ارز و روش‌هاي تأمين مالي

پاورپوینت ارز و روش‌هاي تأمين مالي پاورپوینت ارز و روش‌هاي تأمين مالي تحقیق ارز و روش‌هاي تأمين مالي ارز و روش‌هاي تأمين مالي روش‌هاي تأمين مالي روش‌هاي پرداخت در تجارت بين‌الملل معاملات تهاتري خريد متقابل معامله جبراني معاملات باي بک…

ارزیابی عملکرد سازمان و بررسی شاخص ها و معیارهای آن

ارزیابی عملکرد سازمان و بررسی شاخص ها و معیارهای آن ارزیابی عملکرد ارزیابی عملکرد سازمان تعریف ارزیابی عملکرد سازمان ارزیابی عملکرد سازمان های دولتی روش های ارزیابی عملکرد سازمان شاخصهای ارزیابی عملکرد سازمانها معیارهای ارزیابی عملکرد سازمانها پایان نامه ارزیابی…

موانع گسترش بانکداری الکترونیک در اصفهان

موانع گسترش بانکداری الکترونیک در اصفهان تجارت الکترونیک بانکداری الکترونیک کسب و کار الکترونیک موانع گسترش بانکداری الکترونیک در اصفهان شناسایی و رتبه بندی موانع پذیرش و توسعه بانکداری الکترونیکی دانلود مقالات مدیریت بازرگانی دانلود مقالات کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی…

مبانی نظری و پیشینه تحقیق ارزیابی عملکرد شرکت 71 صفحه

مبانی نظری و پیشینه تحقیق ارزیابی عملکرد شرکت 71 صفحه کلمات کلیدی : مبانی نظری ارزیابی عملکرد پیشینه تحقیق ارزیابی عملکرد مبانی نظری ارزیابی عملکرد شرکت پیشینه تحقیق ارزیابی عملکرد شرکت ادبیات نظری ارزیابی عملکرد شرکت فصل دوم پایان نامه…

پاورپوینت حرکات عمودی و حرکات پرتابی

پاورپوینت حرکات عمودی و حرکات پرتابی کلمات کلیدی : دانلود پاورپوینت حرکات عمودی و حرکات پرتابی پاورپوینت حرکات عمودی و حرکات پرتابی حرکات عمودی و حرکات پرتابی حرکات عمودی یا قائم ویژگیهای حرکات عمودی حرکات پرتابی تعریف حرکات پرتابی ویژگیهای…

ادبیات نظری و پیشینه تجربی اختلال بدشکلی بدن

ادبیات نظری و پیشینه تجربی اختلال بدشکلی بدن کلمات کلیدی : فصل دوم پایان نامه اختلال بدشکلی بدن مبانی نظری اختلال بدشکلی بدن پیشینه تحقیق اختلال بدشکلی بدن پیشینه داخلی اختلال بدشکلی بدن پیشینه خارجی اختلال بدشکلی بدن پیشینه پژوهش…

پیشینه نظری و فصل دوم پایان نامه دلزدگی زناشویی 100 صفحه

پیشینه نظری و فصل دوم پایان نامه دلزدگی زناشویی 100 صفحه کلمات کلیدی : فصل دوم پایان نامه دلزدگی زناشویی مبانی نظری دلزدگی زناشویی پیشینه تحقیق دلزدگی زناشویی پیشینه داخلی دلزدگی زناشویی پیشینه خارجی دلزدگی زناشویی پیشینه پژوهش دلزدگی زناشویی…

ارزشها، نگرشها و انگیزش در رهبری و رضایت شغلی

ارزشها، نگرشها و انگیزش در رهبری و رضایت شغلی نگرشها در رضایت شغلی انگیزش در رضایت شغلی ارزشها در رضایت شغلی نگرشها در رهبری انگیزش در رهبری ارزشها در رهبری نگرشها و انگیزش در رهبری نگرشها و انگیزش در رضایت…

ملاکهای تشخیصی اختلال بدشکلی بدن و بررسی اشکال بالینی آن

ملاکهای تشخیصی اختلال بدشکلی بدن و بررسی اشکال بالینی آن کلمات کلیدی : تعریف اختلال بدشکلی بدن پایان نامه اختلال بدشکلی بدن علائم اختلال بدشکلی بدن پیامدهای اختلال بدشکلی بدن راه های درمان اختلال بدشکلی بدن سسب شناسی اختلال بدشکلی…

مبانی نظری و پیشینه تحقیق استرس شغلی 52 صفحه

مبانی نظری و پیشینه تحقیق استرس شغلی 52 صفحه کلمات کلیدی : فصل دوم پایان نامه استرس شغلی مبانی نظری استرس شغلی پیشینه تحقیق استرس شغلی پیشینه داخلی استرس شغلی پیشینه خارجی استرس شغلی پیشینه پژوهش استرس شغلی پیشینه نظری…

پرسشنامه استعداد خستگی شغلی و بررسی ابعاد آن با روایی و پایایی

پرسشنامه استعداد خستگی شغلی و بررسی ابعاد آن با روایی و پایایی کلمات کلیدی : پرسشنامه وادانویچ و کاس پرسشنامه استعداد خستگی شغلی پرسشنامه استعداد خستگی شغلی کارکنان دانلود پرسشنامه استعداد خستگی شغلی پرسشنامه استاندارد استعداد خستگی شغلی پرسشنامه ابعاد…

مبانی نظری و پیشینه تحقیق مدیریت دانش و سرمایه اجتماعی 112 صفحه

مبانی نظری و پیشینه تحقیق مدیریت دانش و سرمایه اجتماعی 112 صفحه کلمات کلیدی : مبانی نظری سرمایه اجتماعی پیشینه تحقیق سرمایه اجتماعی مبانی نظری و پیشینه تحقیق سرمایه اجتماعی مبانی نظری مدیریت دانش پیشینه تحقیق مدیریت دانش مبانی نظری…

پیشینه تحقیق امکان سنجی استقرار هزینه یابی بر مبنای فعالیت

پیشینه تحقیق امکان سنجی استقرار هزینه یابی بر مبنای فعالیت مبانی نظری امکان سنجی استقرار ABC پیشینه نظری هزینه یابی بر مبنای فعالیت ادبیات نظری هزینه یابی بر مبنای فعالیت مبانی نظری هزینه یابی بر مبنای فعالیت مبانی نظری استقرار…

بررسی متغیرهای کلان اقتصادی با تاکید بر نرخ ارز و تورم

بررسی متغیرهای کلان اقتصادی با تاکید بر نرخ ارز و تورم رژیم‌های تعیین نرخ ارز یا انواع نظام‌های ارزی مقایسه نظام‌های نرخ ثابت ارز و نرخ شناور ارز مزاياي سيستم  چند نرخي ارز معايب سيستم چند نرخي ارز روند نرخ…

دانلودکارآموزی حسابداری در شرکت تعاونی مرزنشینان باجگیران 45 ص

دانلودکارآموزی حسابداری در شرکت تعاونی مرزنشینان باجگیران 45 ص کلمات کلیدی : دانلودکارآموزی حسابداری در شرکت تعاونی مرزنشینان باجگیران 45 ص رفتن به سایت اصلی نام فایل : کارآموزی حسابداری در شرکت تعاونی مرزنشینان باجگیران 45 ص فرمت : .doc…

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *